Τα απολλώνια άλγη του επικούριου μισεμού...

Τον 17ο και 18ο αιώνα οι περιηγητές εξέδιδαν πλέον συγγράμματα σχετικά με την σπουδαιότητα της περιήγησης στην Ελλάδα και την πρόοδο της αρχαιογνωσίας. Έτσι, ενέπνευσαν και πολλούς άλλους να τολμήσουν τα δικά τους ''αρχαιολογικά'' ταξίδια. Ήταν κυρίως Γάλλοι και Άγγλοι.
Το 1733 ιδρύθηκε η Εταιρεία Ερασιτεχνών (Society of Diletandi )- η οποία χρηματοδοτούσε  επανειλημμένες μεθοδικές επισκέψεις ειδικευμένων λογίων και αρχιτεκτόνων στην σκλαβωμένη Ελλάδα. . Η δράση αυτής της εταιρείας κράτησε μέχρι το 1830 ,τότε που είχε αρχίσει να πνέει το πνεύμα της απελευθέρωσης της πατρίδας μας.
 Ένα από τα σημαντικά έργα της Society of Diletandi  ήταν η δημοσίευση ενός πεντάτομου έργου σχετικά με τις αρχαιότητες των Αθηνών  (1762-1830) . Άλλη μνημειώδης έκδοση των Ερασιτεχνών είναι εκείνη των αρχαιοτήτων της Ιωνίας (1769).Οι εκδόσεις αυτές ως έργα-σταθμοί του δυτικού νεοκλασσικισμού, στάθηκαν καθοριστικές στην πρόοδο της αρχαιολογικής επιστήμης και συνέχισαν να ενισχύουν την διάθεση των περιηγητών για τα περιηγητικά ταξίδια των δύο πρώτων δεκαετιών του 19ου αι.-τα οποία βέβαια σχεδόν ποτέ δεν παρέμεναν περιηγητικά και μόνο.
 Το γαλλκό αρχαιολογικό ρεύμα ήταν περισσότερο υπόθεση ελληνιζόντων λογίων και συγγραφέων-ενώ η αγγλική κίνηση ήταν πιο πολύ θέμα αρχιτεκτόνων.Έτσι οι Γάλλοι αρχαιόφιλοι εξαπλώθηκαν στα ευρύτερα κοινωνικά στρώματα, ενώ οι Άγγλοι περιορίστηκαν στον χώρο των τεχνών.
 Η όρεξη για λαφυραγώγηση των αχαιοτήτων άρχισε να γίνεται ακόρεστη μετά την δράση του Τόμας Μπρούς ,7ου κόμη του Έλγιν,ο οποίος είχε διοριστεί πρέσβης της Βρεττανίας στην Πύλη από το 1799. Ο ανταγωνισμός των ισχυρών της Δύσης είχε κορυφωθεί,με αποτέλεσμα την πυρετώδη κινητικότητα των αρχαιοτήτων.
Το 1810 ,ο νεαρός Λονδρέζος  Τσαρλς Ρόμπερτ Κόκερελ,γιος του εκκεντρικού αρχιτέκτονα Σάμουελ Κόκερελ .είχε ξεκινήσει για την Ελλάδα έχοντας στις αποσκευές του τα σχέδια των μαρμάρων που είχε αφαιρέσει από τον Παρθενώνα ο κόμης του Έλγιν. Είχε διοριστεί ως έκτακτος βασιλικός αγγελιοφόρος του στόλου. Πολύ ενθουσιώδης και ξεχωριστά όμορφος -κατάφερε γρήγορα να γίνει μέλος αρχαιόφιλης ομάδας-μιας από τις πολλές που συγκροτήθηκαν εκείνη την εποχή στην Αθήνα μεταξύ των νεαρών που καλλιεργούσαν με πάθος τις αρχαίες σπουδές και ορκίζονταν μεταξύ τους αιώνια φιλία και αλληλεγγύη.  Αυτοί οι νεαροί καλλιτέχνες και αρχιτέκτονες έμελλε να μοιραστούν τις μεγαλύτερες έως τότε αρχαιολογικές ανακαλύψεις ,οι οποίες στέρησαν απο την Ελλάδα-λίγα χρόνια πριν την ανεξαρτησία της δύο σημαντικά καλλιτεχνικά σύνολα της αρχαιότητας: τους Αχαϊκούς Αιγηνίτες από τον ναό της Αφαίας και τον κλασικό γλυπτό διάκοσμο του Επικούριου Απόλλωνα στις Βάσσες,
 Μετά την ανακάλυψη του αρχαίκού γλυπτού διάκοσμου του ναού της Αφαίας (θ'αναφερθώ και σ΄'αυτήν) -ο Κόκερελ και η ομάδα του (συνολικά τέσσερις : Κόκερελ, Φόστερ,Χάλλερ και Λίνκ) βρέθηκαν μπροστά σε μια εξίσου σημαντική ανακάλυψη: τη ζωφόρο του ναού του Επικούριου Απόλλωνα στις Βάσσες.Ο ναός είχε πρόσφατα βρεθεί (1765) από τον Γάλλο αρχιτέκτονα Ζοακίμ Μποσέ -οπότε οι περιηγητές που τον είχαν επισκεφτεί ήταν ακόμα  λίγοι.
Όταν -δυστυχώς-βρέθηκε εκεί η ομάδα Κόκερελ, μια αλεπού που ζούσε ήσυχα ,ξαφνιάστηκε απ΄την κίνηση και τον θόρυβο και βγήκε τρομαγμένη από το λαγούμι της.Τότε ο Κόκερελ κατάφερε να γλιστρήσει μέσα σ' αυτό και ανακάλυψε έναν ανάγλυφο κένταυρο από την εσωτερική ζωφόρο του ναού. Το πρώτο αυτό εύρημα τ'ονόμασαν Προδότη ,γιατί χάρη σ'αυτό έμαθαν το σημείο όπου είχε καταπέσει ο γλυπτός διάκοσμος από την ζωφόρο του ναού του Απόλλωνα. - 'Ομως οι ντόπιοι και οι τουρκικές αρχές αντέδρασαν στην ανασκαφή κι έτσι οι νεαροί ''αρχαιόφιλοι'' έκρυψαν ξανά μέσα στην γη τα πρώτα ευρήματα και αποφάσισαν να επανέλθουν δριμύτεροι και εφοδιασμένοι με τις απαραίτητες άδειες και πιο οργανωμένοι.
Στα κείμενα που άφησαν τα μέλη αυτής της συντροφιάς εξιστορούνται οι λεπτομέρειες της ανασκαφής και της φυγάδευσης των γλυπτών των Βασσών.Η ανασκαφή πραγματοποιήθηκε το καλοκαίρι ττου 1812 από τα μέλη της εταιρείας στην οποία στο μεταξύ είχαν συμπεριληφθεί και ο Γκρόπιους και ο Λη - ο Λη είχε αναλάβει το οικονομικό βάρος των σημαντικών πλέον σε έκταση και διάρκεια ανασκαφικών δραστηριοτήτων. Ο Αλή,γιος του Βελή και Πασάς του Μοριά,έδωσε την άδεια για τις εργασίες μετέχοντας κατά το ήμισυ στα κέρδη όλης της επιχείρησης. Ο Κόκερελ δεν συμμετείχε στην ανασκαφή. Έλειπε τότε στην Σικελία.
 Ο ναός λεηλατήθηκε. Πέρα από την ζωφόρο φυγαδεύτηκαν στην Ζάκυνθο πολλές εκατοντάδες θραύσματα από τον υπόλοιπο διάκοσμο καθώς και από διάφορα αρχιτεκτονικά μέλη του κτίσματος. Η πώληση ήταν άψογη. Οι αρχαιότητες της Φιγάλειας εκτέθηκαν επί είκοσι μήνες ,ως την δημοπράτησή τους την Άνοιξη του 1814. Πλειοδότησε ο αντιπρόσωπος της Βρετανικής κυβέρνησης . Τα μάρμαρα έφτασαν στο Βρετανικό Μουσείο το 1815.
 Τα περισσότερα μέλη της ομάδας που πήραν μέρος στην ανασκαφή συνέθεσαν κείμενα σχετικά με την περιπετειώδη''αρχαιολογική εργασία τους. Ακόμη και ο Κόκερελ, βασιζόμενος τότε σε εκτενείς αδημοσίευτες σημειώσεις του Χάλλερ,  συνέταξε το χρονικό της λεηλασίας των Βασσών. Αξίζει να σημειωθεί πως οι αφηγήσεις όλων συμπίπτουν στα περισσότερα σημεία. Τα κείμενά τους αλληλοσυμπληρώνονται ,παρόλο που γράφτηκαν σε διαφορετικές χρονικές στιγμές και δεν ήταν όλα προρισμένα για δημοσίευση. Η ειλικρίνειά τους, που αγγίζει συχνά τα όρια της αλαζονείας είναι αφοπλιστική. Κανείς δεν αισθάνθηκε την ανάγκη να συγκαλύψει ορισμένα συμβάντα ή -έστω- να δικαιολογηθεί για τις πράξεις του.Με την μεγαλύτερη ωμότητα ομολόγησαν όλες τις μεθοδεύσεις τους,τις δωροδοκίες των Τούρκων,τις κρυφές φυγαδεύσεις των αρχαιοτήτων,και τις καταστροφές για τις οποίες ήταν υπεύθυνοι.
Τα κατορθώματα του Κόκερελ και της ομάδας του έτυχαν εγκάρδιας αποδοχής.Ο Βύρων τους δέχτηκε θερμά στον περίγυρό του. Μάλιστα προσέλαβε για κάποιο διάστημα τον Γιάκομπ Λίνκ ως προσωπικό του σχεδιαστή. Η διεθνής λόγια κοινότητα υποδέχτηκε μ' ενθουσιασμό την ανακάλυψη.

----------------------
Μια φωτογραφία από τον ναό του Επικούριου Απόλλωνα που ανέβασα στο instagram στάθηκε η αφορμή για να λάβω από έναν φίλο Βρετανό πολλές  φωτογραφίες που έβγαλε  στο Βρετανικό Μουσείο και απεικονίζουν τα φυγαδευμένα μέλη του ναού.
Παραθέτω εδώ τις πιο χαρακτηριστικές:
Το τοπίο γύρω από τον ναό για να έχουν μια εικόνα του οι επισκέπτες του Μουσείου

τα τμήματα της ζωφόρου που είχε αγκαλιάσει η ιερή γη στον τόπο του ναού και τώρα παγώνουν στην ερημιά της αίθουσας του Μουσείου στην Αγγλία:

Και δυό αρχιτεκτονικά σπαράγματα -ένα θαύμα το καθένα από μόνο του-ένα άρτιο θαύμα!

Μου πήρε λίγο παραπάνω για να συγκεντρώσω και να καταγράψω αυτά τα λίγα στοιχεία εδώ. Η αλήθεια είναι ότι το να μιλώ -με όποιον τρόπο δύναμαι-για την Ελλάδα που φυλάγω και χτίζω μέσα μου, αποτελεί για μένα μια λυτρωτική ανάγκη, όπως ανάγκη είναι και η ίδια η αναπνοή. Όμως όταν σκέφτομαι τους ισχυρούς της Δύσης -οικονομικά μόνον ισχυρούς- που απέσπασαν από τα συνδετικά οστά της Ελλάδας σε μια  εποχή που η ίδια ασθμαίνοντας προσπαθούσε να συνέλθει από την σλκαβιά που την βασάνιζε, εκμεταλλευόμενοι  την αδυναμία στην οποία είχε περιέλθει, τότε θλίβομαι και απογοητεύομαι πολύ. Μου κοστίζει που τα κομμάτια του πολιτισμού μας με την γαλανή τους αύρα έγιναν πια το πιο κόκκινο αίμα διαμαρτυρίας για την σκέψη μας. Βρίσκονται ήδη διακόσια χρόνια τώρα στο Βρετανικό Μουσείο. Μερικές φορές ανησυχώ μήπως η απουσία αυτή τους γίνει συνήθεια. Εκείνο όμως - εκείνο που με συγκλονίζει πιο πολύ απ'όλα είναι όταν προσπαθώ να φανταστώ τις στιγμές που απομακρύνονταν από τον ναό τους . Σίγουρα θα έριχναν πονεμένες ματιές προς τα πίσω  ώσπου  χάθηκε  από τον ορίζοντά τους..
--αγγελική--

Ακραγγίζοντας τον Έρωτά μου για την Αρχαία Ελληνική Γλώσσα...

Οι λέξεις στην αρχαία ελληνική γλώσσα έχουν ''διάνοιαν''. Εμείς την λέμε ''σημασία ''. Βέβαια δεν έχει καθόλου την ίδια δύναμη ο όρος αυτός . Όταν η λέξη διανοείται, τότε είναι έμψυχη, σκέπτεται , διαλέγεται,αποφαίνεται κι αποφασίζει ,αποτελεί από μόνη της  έναν παλμό ολόκληρο.
Οι πιο λεπτές  αποχρώσεις των εννοιών υφαίνονται μέσα στους  όρους κι εναρμονίζουν έναν κόσμο με θεϊκό λεξιλόγιο, όπου μπορείς να βρεις την παρραμικρή διαβάθμιση στην ένταση των εννοιών των όρων που εμείς τώρα τους θεωρούμε συνώνυμους, αλλά για τους αρχαίους ονοματοθέτες δεν ήταν. Δίνω κάποια παραδείγματα με ρήματα ::
///αγαπώ φιλώ,ερώ,στέργω,ασπάζομαι,ορέγομαι...
 / // αθροίζω,συνάγω,συλλέγω,συναγείρω.....
///σκοπώ,εξετάζω,θεώμαι
///αιδούμαι,αισχύνομαι,ευλαβούμαι,σέβομαι....
///αίθω,καίω πίμπρημι,πυρπολώ,φλέγω,λάμπω....
/// αινώ,εγκωμιάζω,ευλογώ,υμνώ....
///αισθάνομαι,γιγνώσκω,μανθάνω,εννοώ,συνίημι, επαϊω....
///αιτιωμαι,κατηγορω,εγκαλω,μέμφομαι,ψέγω,λοιδορώ,ονειδίζω...///αλίσκομαι,άρχομαι,δεσπόζομαι,ζωγρουμαι,κρατουμαι...///αμαρτάνω,αποτυγχάω,σφάλλομαι,αστοχώ...
/// αμύνω,αρήγω,αλέξω,επικουρω βοηθω,συναγωνίζομαι,υπερασπίζω,συμβάλλομαι,προσταττεύω...
///απατώ,παρακρούομαι,φενακίζω,δολώ,πλανώ,ψεύδομαι....
///αρπάζω,δράττομαι,ληστεύω
///άρχω ,δεσπόζω,ηγεμονεύω,κρατω,δυναστεύει,τυραννω...
///άχθομαι,λυπουμαι,αθυμ,θλίβομαι,ασχάλλομαι,αλγώ...
///βαδίζω,οδεύω,οδοιπορώ,βαίνω,πορεύομαι στείχω,έρχομαι...
///βάλλω,ρίπτω,παίω,πλήττω,πατασσω,τύπτω....
///βεβαιώ ,κρατύνω,εμπεδώ,στερεώ,στηρίζω,κυρώ....
///βλάπτω,λυμαίνομαι,φθείρω,λωβώμαι, κακουργώ...
///βουλεύω,διαλογίζομαι,ενθυμούμαι,εισηγούμαι,διδάσκω,παραινώ,νουθετώ...
///ήδομαι,χαίρω,ευφραίνομαι,αγάλλομαι,γήθω...
///γνωρίζω,γιγνώσκω,επίσταμαι,οίδα....
///γράφω,ζωγραφώ,χαράσσω,ξέω...
///δαμάζω,χειρούμαι,νικώ,τιθασεύω ...
///δηλώ,μηνύω,σημαίνω,δείκνυμι,φαίνω...
///δοκώ,νομίζω,ηγούμαι,υπολαμβάνω,οίομαι,δοξάζω,φρονώ...
///εθίζω,ασκώ,παιδεύω,παρασκευάζω,γυμνάζω...
///κοινωνώ,μέτειμι,επιμείγνυμαι,μετέχω...
///λατρεύω,θεραπεύω,θύω,προσκυνώ,προσεύχομαι,σέβομαι ,αρώμαι,αιδούμαι,εκθεώ...
///λέγω,φημί,φράζω,φάσκω,αγορεύω,εννέπω,φωνώ,φθέγγομαι,λαλώ,διαλέγομαι...
///μάχομαι,αγωνίζομαι,διαγωνίζομαι,παλαίω,αθλώ,αμιλλώμαι,ανταγωνίζομαι,ανθίσταμαι,ερίζω...

Με το ρήμα ''μάχομαι'' που φανερώνει ένα  από  τα πλέον  χαρακτηριστκά γνωρίσματα του αληθιμού ανθρώπου θα σταματήσω τον συνειρμό των παραδειγμάτων, καθώς απέραντη είναι η ροή των λέξεων με τις εκπληκτικά μελετημένες εννοιολογικές διακυμάνσεις.

---Η Ελληνική είναι μια γλώσσα εννοιολογική και όχι σημειολογική όπως οι άλλες. Η λέξη συσχετίζεται με το εννοιολογικό της περιεχόμενο. Προκύπτουν από την ανάλυσή της κάθε μιας μαρτυρίες που οδηγούν στην αλήθεια της ,δηλαδή στο έτυμόν της (ετυμολογία)
Για παράδειγμα ας πάρουμε τον όρο ''αστήρ''. Αποτελείυαι από το στερητικό ''α-'' και από την ρίζα του  ρήματος ''ίστημι'' που σημαίνει '' στέκομαι''.Συνεπώς κωδικοποιείται στην λέξη το γεγονός ότι τ'αστέρια δεν είναι στάσιμα αλλά κινούνται.

--Η Αρχαία ελληνική γλώσσα ονομαζόταν ''αυδή ''. Η λέξη προήλθε από το ρήμα ''άδω''που σημαίνει ''τραγουδώ΄΄ . Ο τόνος στις συλλαβές δεν ακουγόταν δυνατότερος στα τονσμένα σημεία,αλλά φωνητικά υψηλότερος.Ήταν μουσικός και όχι δυναμικός.Εξάλλου ονομάζεται τόνος και όχι ήχος, Έχει αποδειχτεί επιστημονικά πως οι άνθρωποι που έχουν διδαχτεί να μελετούν και να προφέρουν τ' αρχαία ελληνικά παρουσιάζουν τις πιο πολλές και ισχυρές συνάψεις των εγκεφαλικών νευρώνων.

--Θα ήθελα στην πολύ περιορισμένη αναφορά μου εδώ να συμπεριλάβω και λίγα λόγα για τα τόσο αδικημένα ουσιαστικά της γ' κλίσης ,
τα ουσιαστικά με την κατάληξη -ις : κίνησ-ις //πράξ-ις ///-δύναμ--ις /// λέξ-ις /// ποίησ-ις ...και τόσα άλλα άπειρα. Αυτά  έχουν γίνει πια όλα πρωτόκλιτα  : κίνηση,πράξη ,δύναμη.... Πρέπει όμως να μην ξεχνάμε πως εκείνη η κατάληξη (κατάληξ-ις) σε ''-ίς'' αποτελούσε την επιμελώς κρυμμένη δύναμή τους. Η ''ις ''της "ινός ''είναι η ίνα- είναι ο μυς, η δύναμη  (vis στα λατινικά) . Η κατάληξη αυτή έμπαινε ως ευχή και οιωνός καλός  στο τέλος (δηλαδή στον σκοπό ) των λέξεων εκείνων που απαιτούσαν ενέγεια και κίνηση για να πραγματοποιηθούν. Δεν είναι λοιπόν άδικο αυτές να μένουν τώρα χωρίς την αρχική ιερή ευχή που είχε οριστεί για να τις ακολουθεί;
-Επιπλέον η αρχαία ελληνική είχε και δυϊκό αριθμό- Φαντάσου ,μια γλώσσα που εκτός απο τον ενικό και τον πληθυντικό,είχε και δυϊκό αριθμό! Για να δυλώνεται άμεσα η ενέργεια που αφορά ένα ζεύγος ανθρώπων και μόνο!
Επιλογικά θα επισημάνω και την ευχαρίστηση της έκπληξης που μπορείς να  νιώθειςς όταν εντοπίζεις μέσα στις σύγχρονες γλώσσες να κατοικεί η ανάσα της δικής σου προγονικής θεϊκής λαλιάς . -Για παράδειγμα, το αρχαίο ελληνικό ρήμα ''δηλέομαι-δηλούμαι'' θα πει ''βλάπτω,καταστρέφω'' .Κι εμείς τώρα χρησιμοποιούμε το πλήκτρο''Delete'' όταν θέλουμε να διαγράψουμε μια λέξη.

--αγγελική---

-αγγελική---Τα κομμάτια της Ιδέας Ελλάδας ως αφετηρία του σύγχρονου Πολιτισμού

Μέχρι τον 15ο αιώνα η ελληνική γη συγκρατούσε στα ματωμένα απ'την σκλαβιά σπλάχνα της τα κατάλοιπα της ελληνικής αρχαιότητας. Πάρα πολλοί από τους κατοίκους της τα είχαν ξεχάσει ,μα εκείνη τα φύλαγε ως το πιο μεγάλο όραμά της. Εκείνη την εποχή οι λόγιοι της Αναγέννησης έσκυβαν πάνω από αρχαία σπαράγματα : χειρόγραφα, επιραφές, νομίσματα ,έργα τέχνης, αντικείμενα καθημερινής χρήσης . Κομμάτια  αρχαίου πολιτισμού πλούτιζαν την φαντασία τους. Παράλληλα γεννήθηκε η ανάγκη τους για την επιστήμη των αρχαίων κειμένων. Προέκυψε μια νέα ομάδα ανθρώπων που δεν υπήρξε όμοιά της στην Ευρώπη μέχρι  τότε : οι ουμανιστές. Όπου εξαπλώθηκε το κίνημά τους ,γέμιζαν οι βιβλιοθήκες με συλλογές αρχαιοτήτων. Βρήκαν έναν κόσμο που τον ονόμασαν ''καλά γράμματα'' και άρχισαν να τον κατοικούν. Το παράδειγμα της ζωής τους το υιοθέτησαν και οι ηγεμόνες της εποχής. Αυτοί, πιο εύποροι καθώς ήταν, έγιναν γρήγορα οι προστάτες των αρχαιοόφιλων σπουδών  .Οι συλλογές των αρχαιοτήτων άρχισαν να στολίζουν  θεαματικά στην Ευρώπη του 17ου αι. Στην συνέχεια ο κλασσικισμός θα δώσει νέα πνοή στην πορεία τους. Κι έτσι, κατά τον 18ο αιώνα θα λειτουργήσουν οι πρώτες μεγάλες συλλογές αρχαιοτήτων:Μουσείο Καπιτολίνο,1743-Βρετανικό Μουσείο,1753-Μουσείο του Λούβρου 1751 κοκ...)
Βιβλιοθήκες-Μουσεία-Ακαδημίες-Αρχαιόφιλες εταιρείες....μέσα απ'αυτά τα κέντρα προετοιμάστηκε η αρχαιόφιλη στροφή.  Η συστηματοποίηση αυτή αυξάνει την ζήτηση αρχαιοτήτων. Και μόλις δύο δεκαετίες πριν η Ελλάδα να  ξεκινήσει την Επανάσταση για την ελευθερία της ,εκεί από το 1800 εως το 1820 κορυφωνόταν η λεηλασία των ελληνικών μνημείων.
 Σήμερα η λεηλασία συνεχίζεται πληγώνοντας την γλώσσα τον πολιτισμό και την ιστορική μας μνήμη.
Αλλά μάλλον σε κάποιους διαφεύγει πως η Ελλάδα δεν είναι απλώς μια χώρα. Είναι κυρίως  Ιδέα. Όσο κι αν την λεηλατούν , άλλο τόσο αυτή θα γονιμοποιεί την Δύναμη και το Πείσμα των υπερασπιστών της. Ας είναι λίγοι. Πάντα ήταν λίγοι και ιδιαίτεροι και σπάνιοι .Γιατί τους πολλούς και τους όμοιους δεν τους καταδέχτηκε ποτέ.
Εικόνες σ'αυτό το απόσπασμα δεν επισυνάπτω. Οι εικόνες δικές σας.Του καθενός από'σας όπως τις έχει στην ψυχή του.
--αγγελική--

Ο Ελύτης της πιο μεταφυσικής αισθητικής...

"Μπροστά στη ράχη της Σέριφος, όταν ανεβαίνει ο ήλιος ,τα πυροβόλα όλων των μεγάλων κοσμοθεωριών παθαίνουν αφλογιστία ''

''η μόνη ηθική δεν είναι παρά  μια συνεχής αναγωγή στο πιο απλουστευτικό είναι μας.''

''Είναι λοιπόν αλήθεια ότι το φως συμβαίνει ν'αναπηδά από την ύστατη ένταση του μαύρου;''

''Το φιλί που δεν εξελίχθηκε ουδέ κατ'ελάχιστον  από καταβαλής κόσμου ,τυχαίνει να είναι το πιο καινούργιο και αμεταχείριστο πράγμα που διαθέτουμε.''

''Σίγουρα κάποια ιστορία ερωτική με διαστάσεις θεϊκές θα προηγήθηκε από τους τεκτονικούς παλμούς και τις ανακατατάξεις των υδάτων όταν γεννήθηκε το ελληνικό αρχιπέλαγος.''

''Αυτό το φως,αυτές οι συστάδες νησιών,τι είναι; Ονειρευόμαστε;''

''Η μαγεία έχει τον τρόπο της. Ακόμα και πάνω απ'τα τείχη της επιστήμης ξέρει κάποτε ν'ανοίγει μια πόρτα για ν'ανασάνουμε''

''αρκεί να'μαστε δεκτικοί-και στο πνεύμα...''

''Η διάταξη των μορφών,η οικονομία,η ευγραμμία,ως και στις πλέον ασήμαντες πτυχώσεις ενός χιτώνα ,υπάγορεύουν μια στάση απέναντι στο προσωπικό δράμα πιο σύμφωνη με το ήθος που έχει διαμορφώσει ένας πολιτισμός,βασισμένος πάνω απ'όλα ,στην αξιοπρέπεια''

''Μια πτυχή της ιδιωτικής στιγμής μας ,επειδή ακριβώς για τους άλλους δεν σημαίνει τίποτα,
αποχτά την δύναμη της μοναδικότητας''

''ΤΙΜΑΡΙΣΤΟΣ ΚΑΙ ΚΡΙΤΩ, ΚΤΕΣΙΛΕΩΣ ΚΑΙ ΗΓΗΣΩ, ΑΜΥΝΟΚΛΕΙΑ, ΜΝΗΣΑΡΕΤΗ, ΜΥΝΝΩ,τι μυστήριο ! Αυτά τα κεφαλαία επάνω στην πέτρα,χωρίς καμιάν άλλη μνεία,κανένα σχόλιο,μας εντοπίζουν. Δημιουργούν την γαλήνη μιας σκιάς μεσα στο εκτυφλωτικό φως του θανάτου''

''Μια κόρη ,τόσο νέα,τόσον ωραία,δεν μπορεί,
κάπου θα εξακολουθεί να φτιάχνει τα μαλλιά της ,γι'αυτό μυρίζει ο αέρας και τα σεντόνια μας,όταν ξυπνούμε είναι αναστατωμένα''

''Η ευγένεια,όταν γίνεται κοινό κτήμα,τρισμεγεθύνεται .
Και τότε ζητά την αναγωγή της στο ελάχιστο''

''Λησμονούμε ότι για μερικούς ανθρώπους η συγγραφή δεν είναι φιλοδοξία,είναι υψηλή αποστολή''

''Μιλώ πέραν από την ανάγκη και πάνω από την ανισότητα των πεπρωμένων'' 

''Η χώρα της αθωότητας χρειάζεται να 'σαι τέλεια αφοπλισμένος για να προχωρήσεις μέσα της. Είναι τόσο αραιός ο αιθέρας εκεί ,που καμιά κοσμοθεωρία δεν αντέχει ,καμιά σοφία δεν έχει πέραση. Μαργαρίτες από σταλαγματιές λάμπουνε πάνω στο δέρμα των ανθρώπων που επέτυχαν να'ναι άνθρωποι και μόνον''

 

''Άν κανένας δεν ανεβαίνει στον Όλυμπο δεν σημαίνει πως ο Όλυμπος παύει να υπάρχει'

 

''Ένας άνθρωπος που κραυγάζει από τον πόνο δεν κάνει-δεν προφταίνει να κάνει-αισθητική΄''

 

'' Ένα ψήλωμα νοητό,που θα χρειαστεί να το ξανανεβούμε για να εκτιμήσουμε σωστά τις διαστάσεις των πραγμάτων γύρω μας''

''Από την στιγμή που τ'αποτέλεσμα μιλάει,ο δημιουργός του παύει να έχει την αποκλειστική ευθύνη.''

''Μια μικρούτσικη ελπίδα ετοιμάζεται ν'αποσπαστεί από την οργή των λαών,όπως από τον μεταξοσκώληκα η πεταλούδα''

''Κάτι πέραν από το προμελετημένο,που όχο μόνον δεν ενοχλεί,αλλά φέρνει τα πράγματα πιο κείθε απ΄την κακομοιριά και πιο δωθε από την πολυτέλεια,στο σωστό ανθρώπινο μέτρο''

''Ένα φωσάκι σαν αυτό που συντηρούν οι άγνωστες δυνάμεις μέσα στον ορυμαγδό της ανθρωπότητας για να τη σώζουν απ'την καταστροφή της''

'' Υπάρχουν πολλοί τρόποι να σηκώνει κανείς τις αντιξοότητες .Και πάνω απ'όλους,η αξιοπρέπεια''

---από τον Ελύτη μας....

Μια αίσθηση από το άρωμα της πλατωνικής αύρας-

 Τις ιδέες του για τον τρόπο με τον οποίο  έπρεπε να οργανωθεί μια  πολιτεία ώστε να είναι δίκαιη, ευτυχισμένη και αποτελεσματική σίγουρα  τις είχε αποτυπώσει ο Πλάτωνας στην ανοικοδόμηση και τον σχεδιασμό της λειτουργίας της Ακαδημίας του,την οποία ίδρυσε στην Αθήνα το 387 π.Χ.,μετά το πρώτο περιπετειώδες και απογοητευτικό ταξίδι του στην Σικελία.Γι'αυτό και δεν θα έπρεπε να προκαλεί εντύπωση το γεγονός ότι αναγνωρίζεται ως  το πρώτο οργανωμένο πανεπιστήμιο στην ιστορία της ανθρωπότητας. Επιπλέον ήταν και το μακροβιότερο. Για 913 χρόνια διδάχτηκαν σ'αυτήν οι επιστήμες. -Αξίζει να επισημανθεί πως εκεί η Αστρονομία για πρώτη φορά μετατράπηκε σε πλήρες μαθηματικό σύστημα.- Η δομή των σημερινών Πανεπιστημίων συνδέεται με την Ακαδημία του Πλάτωνα. Οπότε σε αυτήν οφείλουν και την ύπαρξή τους. Από εκείνη την σχολή -23 αιώνες πριν  - αιματοδοτήθηκε η δυτική κουλτούρα και διανόηση. Υποψιάζομαι συνεπώς πως και οπουδήποτε αλλού εάν θα του επιτρεπόταν να εφαρμόσει ο Πλάτωνας τις υπέρτατες γνώμες και πρακτικές του  για την σωστή διακυβέρνηση,  τ' αποτελέσματα θα ήταν εξίσου θεαματικά και απαράμιλλα.

 Ο δάσκαλός του ο Κρατύλος, είχε ωθήσει από νωρίς τον Πλάτωνα ν'ασχοληθεί με την φιλοσοφία. Μελέτησε Εμπεδοκλή,Αναξαγόρα και Ηράκλειτο. Και στα 22 του χρόνια συνάντησε εκείνον τον δάσκαλο που καθόρισε το πεπρωμένο και την μοίρα του :τον Σωκράτη. Μαζί συζήτησαν για το Ωραίο,το Καλό,το Αληθινό,την Δικαιοσύνη,την αδικία.
                                

 Ο άδικος θάνατος του Σωκράτη σήμανε την  ανα-γέννηση του Πλάτωνα ως μέγιστου κοινωνικού μεταρρυθμιστή. Πικραμένος από την αγνωμοσύνη των συμπολιτών του το προς τον ύψιστο φιλόσοφο,αναζήτησε παρηγοριά και δύναμη στην διεύρυνση της γνώσης και των οριζόντων της μόρφωσής του. Περιπλανήθηκε στα Μέγαρα,στον Τάραντα της Ιταλίας και στην Σικελία.- Γνώρισε και τους πυθαγόρειους φιλοσόφους στον Τάραντα και επηρεάστηκε μαθαίνοντας από την φιλοσοφία τους.-Αναζητούσε την αλήθεια μέσα από συνεχείς ερωτήσεις και απαντήσεις. Ο δάσκαλός του-τον οποίον ποτέ δεν αμφισβήτησε -του είχε μεταλαμπαδεύσει την αξία του διαλόγου. Εξάλλου και όλο το συγγραφικό του έργο αποτελείται από διαλόγους-ζωντανούς και άμεσους.

 Το έργο του Πλάτωνα Πολιτεία συνδέθηκε άμεσα με τις Συρακούσες .Τρεις φορές προσκλήθηκε εκεί με σκοπό να εφαρμόσει το ιδανικό πολίτευμα που περιέγραψε στο έργο του -από τον τύραννο τον Συρακουσών Διονύσιο και από τον γιο του.
Προσβλήθηκε,προδόθηκε ,φυλακίστηκε ,αιχμαλωτίστηκε  και μίλησε για τους τυράννους και το πολίτευμά τους με τα μελανότερα χρώματα. Είδε κι έζησε από κοντά πόσο είναι μικρόψυχοι, δυστυχισμένοι ,φοβισμένοι και μόνοι. Οι εμπειρίες του απ'αυτά τα ταξίδια ήταν καθοριστικά επίπονες όσο και επιμορφωτικές.
             

Ο Πλάτων δηλώνει στη Πολιτεία πως το ιδεατό είναι εκείνο το πολίτευμα όπου θα κυριαρχούσε το δίκαιο για τον άνθρωπο και δεν θα υπήρχε διαφθορά των εξουσιαστών.
Ως προς την δομή ,τον ενέπνευσε η ιδιαίτερη αντιστοιχία που είχε διακρίνει μεταξύ της ανθρώπινης ψυχής και του πολιτεύματος.Είχε εντοπίσει τρία μέρη : το επιθυμητικόν,το θυμοειδές και το λογιστικόν.
Το  επιθυμιτικόν αντιπροσώπευε τις σωματικές επιθυμίες,το θυμοειδές σχετιζόταν με την ανάγκη για ανδρεία,δόξα και τιμές και το λογιστικόν με τις λειτουργίες του νου.
Τα ανάλογα μέρη στο πολίτευμα ήταν οι τρείς ομάδες: των παραγωγών (που συνδέονταν με την οικονομία) -των φυλάκων (που ήταν υπέυθυνοι για τον πόλεμο ή την ειρήνη ) και -των κυβερνητών (που ήταν προορισμένοι για να διοικούν).
΄Εγραψε χαρακτηριστικά ως μόνο αν μέσα από κάποια ευτυχισμένη σύμπτωση μπορούσαν οι φιλόσοφοι να κυβερνήσουν θα σταματούσε η δυστυχία και η αδικία. Γνώριζε καλά πόσο απέραντα δύσκολο ήταν κάτι τέτοιο. Αλλά πίστευε με όλη του την ψυχή στην αλήθεια του.
Ο αληθινός φιλόσοφος δεν είναι ιδιοτελής και δεν αγαπά την εξουσία. Οπότε αν αναγκαζόταν να κυβερνήσει θα το έκανε από αίσθηση καθήκοντος για το καλό των άλλων.
 Ο Πλάτωνας θεωρούσε  ύψιστο αγαθό την Παιδεία -τα παιδιά μορφώνονταν υποχρεωτικά. Ανάλογα με τις επιδόσεις τους εντάσσονταν σε μια από τις τρεις τάξεις Το ζητούμενο θα ήταν ο κάθε άνθρωπος να κάνει αυτό για το οποίο είχε τις ικανότητες. Έτσι θα ήταν ευτυχισμένος .Οπότε θα ήταν εφικτή η ψυχική ισορροπία και αρμονία . (ανάλογα συμβαίνει και στο άτομο με τα μέρη της ψυχής).
 Πάρα πολλές και προχωρημένες ιδέες είχε για την εποχή του ο μεγάλος Πλάτωνας. που τις κατέθεσε κι αυτές στην πολιτεία του. Θεωρούσε πως οι γυναίκες έπρεπε εξίσου να μορφώνονται και να καταλαμβάνουν ανώτερα αξιώματα. -Ζήτησε από τους Έλληνες να μην υποδουλώνει η μια πόλη την άλλη αλλά να λύνουν με διάλογο τα θέματά τους.-να θεωρούν την Ελλάδα σπίτι τους και τους εαυτούς τους μέλη της ίδιας πολιτιστικής κοινότητας. Πολλές από τις θέσεις του επικρίθηκαν. Μα δεν τον ένοιαζε τον μέγιστο φιλόσοφο η κοινή γνώμη. Το γνώριζε το χρέος του. Υπηρετούσε την Αλήθεια...

--αγγελική--  

Η ακρόπολη του Γλα- (των ισχυρών Μινύων )

  Δεν ήταν μια ακρόπολη με την έννοια των μυκηναϊκών ακροπόλεων- δηλαδή με ανάκτορο, κατοικίες ,αποθήκες ,ιερά και εργαστήρια.΄Ηταν μια μυκηναϊκή εγκατάσταση που προφανώς χτίστηκε για να ελέγχει τα αποστραγγιστικά έργα της λίμνης Κωπαϊδας.
  Η ακρόπολη του Γλα είναι η  μεγαλύτερη σε έκταση οχυρωμένη μυκηναϊκή ακρόπολη της Ελλάδας που έχει διατηρηθεί σήμερα . Βρισκόταν στην περιοχή του χωριού Κάστρο στην Βοιωτία.,το οποίο μετονομάστηκε έτσι  λόγω της ύπαρξης μυκηναίκής ακρόπολης στην περιοχή. Κοντά στο κάστρο βρισκόταν επίσης η αρχαία  πόλη Κώπες που έδωσε τ' όνομά της στη λίμνη Κωπαϊδα. Αυτή η πόλη,σύμφωνα με τον Όμηρο, είχε πάρει μέρος στον Τρωϊκό πόλεμο.
 Η μυκηναική αυτή ακρόπολη -εγκατάσταση (το Γλα αποτελεί μεταγενέστερη ονομασία) , χτίστηκε γύρω στο 13000π.Χ. ,μετά την αποξήρανση της Κωπαϊδας. Πριν την αποξήρανση,η περιοχή της ακρόπολης ήταν νησί. Είναι πιθανό την οχύρωση αυτή να την επιμελήθηκαν συλλογικά πολλές γειτονικές πόλεις της Κωπαϊδας που βρίσκονταν υπό τον έλεγχο των Μινύων ,οι οποίοι είχαν την τεχνογνωσία για να διευθετηθεί το γιγαντιαίο έργο .
 { Να σημειώσω πως οι Μινύες ήταν ένα προϊστορικό ελληνικό φύλο ,ισχυρό στην ξηρά και στην θάλασσα.και είχαν αναπτύξει δεσμούς με όλα τα μεγάλαβασίλεια της εποχής τους . Μια ικανότατη ελληνική φυλή τεχνικών και θαλασσοπόρων με υψηλό πνευματικό και πολιτιστικό επίπεδο ,που εξαφανίστηκε μέσα στο χρόνο και δυστυχώς είναι η λιγότερο γνωστή σε εμάς. Κι όμως,έχουν αναμειχθεί και έχουν αφήσει την επίδρασή τους στις άλλες ελληνικές φυλές μετά την εγκατάσταση των Βοιωτών στην χώρα τους.}

                                          (Εδώ μπορείς να διακρίνεις την πύλη της Ακρόπολης του Γλα)

Η ακρόπολη αυτή αποτελούσε λοιπόν μια οχυρωμένη θέση που είχε την δυνατότητα να ελέγχει την βορειανατολική πλευρά της Κωπαϊδας και τ'αποστραγγιστικά έργα που είχαν πραγματοποιήσει οι Μινύες εκεί και είχαν μεγάλη σημασία για την ευημερία τους.
 Ένα βραχώδες ύψωμα (-σήμερα 20- 40 μέτρα ) εξέχει από την επιφάνεια σε σχήμα ακανόνιστου τριγώνου,εκτάσεως 200 στρεμμάτων με ομαλή και επίπεδη κορυφή αλλά απότομες κλιτές κυρίως προς τον Βορρά . Ο Παυσανίας δεν άφησε κάποιο αρχαίο όνομα για την περιοχή.  Στους κατοίκους αρέσει να την ονομάζουν και Παλαιόκαστρο ή Κάστρο.
Η ιστορική μνήμη επιβιώνει με την συνείδηση !

            (εδώ μπορείς να δεις μια απεικόνιση της μυκηναϊκής ακρόπολης του Γλα ή Παλαιόκαστρου )

Η ακρόπολη καταστράφηκε γύρω στα 1200 π.Χ. και δεν ξαναλειούργησε ποτέ. Τα επόμενα χρόνια καταστράφηκαν τα αποξηραντικά και εγγειοβελτιωτικά έργα της Μυκηναϊκής περιόδου και η περιοχή πλημμύρισε πάλι.
 Πάντως πολλά κομμάτια από τον πολιτισμό  και την γνώση των  Μινύων πιστεύω πως πέρασαν στον τρόπο και την γνώση των Μυκηναίων . Κι έτσι  τα ίχνη τους υπάρχουν πάντα και  παντού.
Τα βρίσκεις.
 -αγγελική----

Λογοτεχνίας ρεύματα- Νατουραλισμός

Ο νατουραλισμός συνδέεται αποκλειστικά με την πεζογραφία και πιο συγκεκριμένα με το μυθιστόρημα. Στην ουσία αποτελεί το αποκορύφωμα,την πιο ακραία εκδοχή του ρεαλισμού,με τον οποίο μοιράζεται ορισμένα κοινά στοιχεία. Για παράδειγμα,και στον ρεαλισμό και στον νατουραλισμό ο συγγραφέας επιλέγει απλά θέματα από την καθημερινή ζωή και προσπαθεί να τα μιμηθεί, ν'αναπαραστήσει δηλαδή πιστά την πραγματικότητα. Κοινό στοιχείο είναι και κριτική απέναντι στην κοινωία της εποχής ,η οποία όμως στον νατουραλισμό γίνεται ο πρώτος στόχος κι εμφανίζεται πραγματικά πολύ σκληρή.  Συγκεκριμένα,ο νατουραλιστής συγγραφέας καταγγέλει μέσα από το έργο του την κοινωνική εξαθλίωση και γενικά τις απαράδεκτες συνθήκες με στις οποίες είναι αναγκασμένοι να ζούν οι περισσότεροι άνθρωποι. Ο πολιτισμός μας,η κοινωνία μας,δεν είναι αντάξια του ανθρώπου-γι'αυτό και στα έργα τους υπερτονίζουν τις πιο αρνητικές και άσχημες πλευρές της ζωής, παρουσιάζοντας την πραγματικότητα γυμνή, χωρίς καμιά προσπάθεια για ωραιοποίηση ή συγκάλυψη των αποκρουστικών πλευρών της , χωρίς πρόσθετα σχόλια ή συναισθηματισμούς . Με αυτόν τον τρόπο φιλοδοξούν να προκαλέσουν την έντονη αντίδραση του κοινού ,ίσως και την διαμαρτυρία ή την εξέγερση.
 Οι νατουραλιστές επιδιώκουν την πιστή,την φωτογραφική απόδοση της πραγματικότητας μέσα από πληθώρα λεπτομερειών και εξονυχιστική παρατήρηση .Οι εξονυχιστικές περιγραφές χώρων,΄ανθρώπων ,φυσιογνωμιών αλλά και καταστάσεων είναι ένα από τα πιο βασικά χαρακτηριστικά του νατουραλισμού. Ένα δεύτερο γνώρισμα είναι η επιλογή ιδιαίτερα προκλητικών θεμάτων από το περιθώριο της κοινωνικής ζωής. Οι ήρωες του νατουραλισμού είναι οι απόκληροι και τα θύματα της κοινωνίας, οι καταπιεσμένοι και οι αδικημένοι ,άτομα του υπόκοσμου ψυχικά και σωματικά άρρωστα κλπ.
 Σύμφωνα με τον Ζολά (εισηγητής και πιο διάσημος εκπρόσωπος του νατουραλισμού ) η ελευθερία αλλά και η ηθική ευθύνη του ανθρώπου περιορίζονται δραματικά εξαιτίας των δυνάμεων που επιδρούν πάνω τους. Οι δυνάμεις αυτές είναι τόσο εξωτερικές, πχ η κοινωνία  ,οι περιστάσεις, η φύση ,όσο και εσωτερικές, πχ οι βιολογικές καταβολές και η κληρονομικότητα,οι έμφυτες ορμές ,το ένστικτο και γενικά οι δυνάμεις του ασυνείδητου. Μ'άλλα λόγια,ο άνθρωπος δεν έχει πολλά περιθώρια επιλογ΄ξς και δρα κάτω από συνεχείς καταναγκασμούς.
Στην νεοελληνική πεζογραφία ο νατουραλισμός δεν μπορεί πάντα να διακριθεί από την ηθογραφία.